تبلیغات
برای جوانان - چرا هرکاری می کنیم نمی توانیم جلوی غیبت کردن رابگیریم؟!
 چرا هرکاری می کنیم نمی توانیم جلوی غیبت کردن رابگیریم؟!

پاسخ: 

از نظر علمای اخلاق، غیبت نوعی بیماری روحی و روانی است، كسی كه غیبت می كند یا دوست دارد غیبت بشنود، مریض است. برای درمان این بیماری ابتدا باید بیماری را شناخت

. مصادیق مختلف آن و راههای نفوذ و آثار و عوارضی كه بیماری بر روح می گذارد، نیز آثاری كه بر سرنوشت مادی و معنوی، دنیوی و اخروی دارد، شناخته شود، سپس ریشهها و عواملی كه باعث بروز غیبت یا تقویت این شجره خبیثه می شود، مورد بررسی قرار گیرد.


اشاره ای به آثار و عوارض غیبت


شناخت هر یك از این عناصر، به گونه ای در معالجه بیماری غیبت تأثیر نافذ و نافعی دارد. شناخت آفات و آسیب هایی كه غیبت بر روان انسان وارد میكند و آگاهی از آثار منفی آن بر سرنوشتش در دنیا و آخرت و كیفر و عذابهای آن، باعث پیدایش تذكر و آگاهی، و خوف و خشیت می گردد.
غیبت از گناهان كبیره ای است كه خداوند برای آن مجازات آتش جهنم را مقرر داشته. چگونه ممكن است انسان به خدا و قیامت اعتقاد داشته باشد و با خواندن و تدبّر در آیات و روایات غیبت متنبه نگردد، غیبتی كه همانند خوردن گوشت مرده غیبت شونده است. آیا كسی این كار را میكند؟خداوند فرموده: وَ لا یَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً أَ یُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ یَأْكُلَ لَحْمَ أَخیهِ مَیْتاً فَكَرِهْتُمُوهُ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحیمٌ (1)
، و از یكدیگر غیبت ننمایید، آیا یكى از شما دوست دارد كه گوشت برادر مرده‏اش را بخورد؟ بى‏تردید [از این كار] نفرت دارید، و از خدا پروا كنید كه خدا بسیار توبه‏پذیر و مهربان است.
غیبتی كه پیامبر اكرم(ص) گناهش را شدید تر از زنا دانسته است. یَا أَبَا ذَرٍّ إِیَّاكَ وَ الْغِیبَةَ فَإِنَّ الْغِیبَةَ أَشَدُّ مِنَ الزِّنَا (2)
ای اباذر از غیبت دوری كن چرا كه همانا غیبت (گناهش ) شدیدتر از زنا است. غیبتی كه انسان را اگر توبه نكند جهنمی می كند. همانطوری كه در حدیث آمده: َ رُوِیَ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ لِمُوسَى(ع) مَنْ مَاتَ تَائِباً مِنَ الْغِیبَةِ فَهُوَ آخِرُ مَنْ یَدْخُلُ الْجَنَّةَ وَ مَنْ مَاتَ مُصِرّاً عَلَیْهَا فَهُوَ أَوَّلُ مَنْ یَدْخُلُ النَّار روایت شده كه خداوند تعالی به موسی(ع) فرمود: غیبت كننده، اگر توبه كند، آخرین كسی است كه وارد بهشت می شود و اگر بدون توبه بمیرد، اولین كسی است كه داخل جهنم می گردد. (3)
ساده ترین راه مبارزه با بیماری غیبت و غیبت نكردن:
بهترین راه برای از بین بردن معلول، مبارزه با علت است. علل و عوامل غیبت فراوان است. در ذیل به برخی از آنها اشاره می شود:
1ـ سوء ظن و بدگمانی:
از قرآن استفاده می شود كه یكی از عوامل گرایش به غیبت، سوء ظن دیگران است. بدگمانی یا سوء ظن علاوه بر این كه انسان را آلوده می كند، جامعه را نیز به فساد و تباهی می كشاند، زیرا شخص بدگمان،سوء ظن خود را به افراد دیگر منتقل می كند و به تدریج چیزی را كه اساس و پایهای جز شایعه یا برداشت نادرست نداشت، به صورت امری قطعی و مسلّم در میان مردم منتشر می سازد.
2ـ تجسس در امور مردم:
اگر می خواهید غیبت نكنید، باید سوء ظن و بدگمانی نسبت به مردم نداشته باشید. اگر می خواهید گرفتار بدگمانی نشوید، باید در امور مردم تجسس نكنید، زیرا سوء ظن و تجسس در یكدیگر تأثیر متقابل دارند. گاهی تجسس باعث سوء ظن است و گاهی سوء ظن منشأ تجسس می شود. از این رو قرآن برای از بین بردن غیبت به عنوان معلول، دستور داده با علت (یعنی سوء ظن و تجسس) مبارزه شود:
یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثیراً مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَ لا تَجَسَّسُوا وَ لا یَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً
"ای كسانی كه ایمان آورده اید، از بسیاری از گمانها بپرهیزید، چرا كه بعضی از گمانها گناه است و هرگز در كار دیگران تجسس نكنید... بعضی از شما از بعضی دیگر غیبت نكنید".(4) در واقع غیبت را معلول دو عامل پیشین دانسته است.
3ـ همرنگی با دوستان:
یكی از انگیزههای غیبت، موافقت با دوستان و هم نشینان است. عده ای برای گرم نگه داشتن مجلس و جلب رضایت و افكار اهل مجلس، به هرزه گویی و بدگویی و تمسخر دیگران در غیاب آنان میپردازند كه چند گناه را با هم جمع میكنند و شعارشان این است:خواهی نشوی رسوا، هم رنگ جماعت شو؛ یعنی همچون حیوانات، تقلید و جلب رضایت دیگران، محور قرار گیرد، اگر چه موجب غضب حق تعالی باشد! این گونه افراد از دیدگاه علی(ع) "همجٌ رعا" یا احمقان بی سروپایی هستند كه به دنبال هر صدایی میروند و با هر بادی حركت می كنند!
4ـ خودستایی و مباهات و فخر فروشی:
برخی برای آن كه اظهار وجود كنند و فضل و كمال خود را به رخ بكشند، دیگران را كوچك می شمارند و از آنان بدگویی می كنند. قرآن می فرماید: "فلا تزكوا أنفسكم هو أعلم بمن اتقّی؛(7) خودستایی نكنید، چرا كه خداوند پرهیزكاران را بهتر می شناسد".
5ـ تنزیه نفس و تبرئه خویش:
گاهی انسان برای تبرئة خود از نسبت هایی كه به او داده شده است، پای دیگران را به میان می كشد. گناه و جرم را مستقلاً به دیگری نسبت میدهد یا او را شریك جرم خود معرفی می كند.
6ـ حسد:
برای درمان آن انسان باید در باره عظمت این گناه بیندیشد، چه این كه مرتكب آن، مرتكب دو گناه شده و مستحق دو عذاب است: یكی گناه غیبت و دیگری گناه حسد.
جهت آگاهی بیش تر در این زمینه به كتاب شریف معراج السعاده اسوه اخلاق ملا احمد نراقی(ره) صفحة 434 مراجعه شود كه در بیان معالجه مرض غیبت دوازده راه را ذكر نموده است.
پیشگیری و درمان ریشه ای:
ا) تقویت معرفت و شناخت به خدا و ایمان و اعتقادات است.
مهم ترین عاملی كه در مبارزه با عوامل فساد و بیماریهای معنوی و نفسانی مؤثر و كارساز است، عنصر ایمان است؛ تقویت ایمان به خدا و روز حساب، باعث خوف و خشیت، از عذاب شدید الهی، و اجتناب از همه گناهان و معاصی، پیدایش روح تواضع و تسلیم و تهذیب نفس و تزكیه و اعتلای روح می گردد.
تقویت ایمان به دو عامل بستگی دارد:
یكی افزایش مستمر معرفت و شناخت خدا و صفات جمال و جلال او،
دوم: عمل به احكام الهی در همه عرصههای عبادی و غیر عبادی.
رابطه ایمان و عمل،رابطه تأثیر متقابل است. هرچه ایمان قوی تر، تعبّد و تقید به احكام الهی بیش تر، هر چه تعبّد افزایش یابد،ایمان قوی تر می شود.
ب) یاد خدا:
پیش از آغاز سخن، و قبل از انجام هر عملی، به یاد خدا بودن، اندیشیدن كه آیا سخنی كه میخواهم بگویم، یا مطلبی كه می خواهم بنویسم یا كاری كه می خواهم انجام دهم، رضایت و فرمان خدا در آن است یا هوای نفس و روح انتقام جویی در آن دخیل است. امیر المؤمنین(ع) می فرماید: "ذكرُ الله دواء اعلال النفوس؛ ذكر خدا داروی بیماری دلها است".(8)
ج) خود آگاهی، خویشتن شناسی و توجه به عیوب خویش:
امیرالمومنین(ع) فرمود: "طوبی لمن شلغه عیبه عن عیوب النّاس؛(9) خوشا به حال كسی كه عیب خودش او را از عیوب مردم باز دارد".
اگر كسی از عیوب خود آگاه شود، هرگز در صدد عیب جویی دیگران بر نمی آید. انسانی كه خود را سراپا عیب و نقص میبیند، شرم دارد از این كه دیگران را به خاطر همان عیوب سرزنش كند خداوند ما را از شرور نفس خویش حفظ كند.
با استفاده و تفكر و عمل كردن در این راه ها می توانید از غیبت كردن خودتان جلوگیری كنید.

.....................................................................................................................................
پی نوشت ها:
1. حجرات(49)آیه12.
2. محمد بن الحسن الحر العاملی، وسائل الشیعه، الناشر مؤسسه آل البیت، قم، سنه النشر1409 ه.ق، ج12، ص281.
3. المحدث النوری، مستدرك الوسائل، الناشر مؤسسه آل البیت، قم، سنه النشر1408 ه.ق، ج9، ص126.
4. حجرات(49)آیه 12.
5. نجم (53) آیه32.
8. غرر الحكم و درر الكلم، عبدالواحد بن محمد التمیمی، فی جزء واحد، مكتب الإعلام الإسلامی - قم، 1366 ه. ش. ص188.
9. المحدث النوری، مستدرك الوسائل، الناشر: مؤسسه آل البیت، قم، سنه النشر1408 ه.ق، ج1، ص116.



تاریخ : پنجشنبه 4 تیر 1394 | 07:12 ب.ظ | نویسنده : جوان انقلابی | نظرات
.: Weblog Themes By VatanSkin :.